เครื่องจักสานเป็นสิ่งหนึ่งที่ถือได้ว่าเป็น “หัตถกรรมพื้นบ้าน” อย่างหนึ่ง ประเทศไทยมีการทำเครื่องจักสานกันอยู่ทุกท้องถิ่นในภาคเหนือ ซึ่งในแต่ละท้องถิ่นรูปแบบของเครื่องจักสานจะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไปตามความต้องการในการใช้สอยในท้องถิ่นนั้น ๆ ปัจจุบันเครื่องจักสานมิได้ถูกทำขึ้นมาเพียงเพื่อใช้กันในครอบครัวเท่านั้น แต่ยังได้ผลิตขึ้นมาให้เป็นสินค้า โดยเฉพาะกลุ่มจักสานบ้านสันจกปก ตำบลดอกคำใต้ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา เป็นกลุ่มอาชีพจักสานที่สืบทอดมานานมากกว่า 40 ปี จนกระทั้งได้ทำการผลิตถึงขั้นเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนและมีการซื้อขายกันอย่างแพร่หลาย เครื่องจักสาน คือ ภาชนะหรือเครื่องมือ เครื่องใช้ ที่เกิดขึ้นจากกรรมวิธีการจักสาน, ถัก , ทอ จากวัถตุดิบที่หาได้ง่ายมีอยู่ตามท้องถิ่นนั้น ๆ เช่น ต้นไผ่ ใบลาน ใบมะพร้าว โดยส่วนใหญ่แล้วจะทำมาจากไม้ไผ่เพราะคงทน แข็งแรง สามารถทำเป็นโครงสร้างหรือสานเป็นลวดลายต่าง ๆ ได้ เครื่องจักสานของแต่ละภาคจะมีพื้นฐานของลวดลายที่คล้ายคลึงกัน จะแตกต่างในด้านรูปทรงเพราะประโยชน์ที่ใช้สอยของประชาชนแต่ละท้องถิ่นไม่เหมือนกัน ตัวอย่างเช่น ในภาคกลางเป็นที่น้ำท่วมถึง ส่วนมากจะมีเครื่องจักสานประเภทดักจับสัตว์น้ำ ส่วนภาคเหนือนั้น ประชาชนในท้องถิ่นนิยมรับประทานข้าวเหนียว เครื่องจักสานในส่วนใหญ่ที่ใช้ในครัวเรือนก็จะมีกระติบไว้ใส่ข้าวเหนียวด้วยกันทุกบ้าน กรรมวิธีในการทำเครื่องจักสานนั้นมีหลายวิธี ได้แก่ จัก คือ การทำให้เป็นแฉก ๆ โดยการผ่าออกเป็นเส้นเล็ก ๆ เพื่อจะไปทำการสานเส้นไม้ไผ่เหล่านี้เรียกว่า ตอก ส่วน สาน คือ การเอาตอก หรือ กก มาไขว้ขัดกัน เป็นลวดลาย, เป็นพื้นหรือเป็นรูปทรงต่าง ๆ
กิจกรรม
1. ให้ความรู้นักเรียน เรื่อง กรรมวิธีในการทำเครื่องจักสาน, ลวดลายพื้นฐานเครื่องจักสาน, เครื่องมือที่ใช้ในการทำเครื่องจักสาน (บรรยาย 30 นาที)
2. แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม ลงมือปฏิบัติทำกิจกรรมจักสานง่ายๆ เช่น เข่งปลาทู เป็นต้น

*คุณสมบัติ องค์ความรู้ และสิ่งจำเป็นที่นักเรียนต้องเตรียมพร้อมในการเข้าร่วมฐานการเรียนรู้
1. ความคิดสร้างสรรค์และงานฝีมือ
2. ชุดที่พร้อมทำกิจกกรม

ผู้รับผิดชอบ
ดร.วีระพงษ์ กิติวงค์ คณะวิทยาการจัดการฯ Tel. 08 1890 8111
อาจารย์นรินทร์ บัวนาค สาธิตฯ Tel. 08 4368 5832
นายอัคเดช สุนทรวรรณ สาธิตฯ Tel. 09 9692 5361
นางสาวจามจุรี ศักดิวงศ์ นิสิต
นางสาวมณีกานต์ ขุนพรม นักเรียน Tel. 06 2561 5699
# โรงเรียน จำนวนที่รับ (คน) จำนวนลงทะเบียน (คน)
1 โรงเรียน มอ. วิทยานุสรณ์ 2
2 โรงเรียน มอ. วิทยานุสรณ์สุราษฎร์ธานี 2 2
3 โรงเรียนป่าพะยอม 1
4 โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร 2 1
5 โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย 2 2
6 โรงเรียนลือคําหาญวารินชําราบ 1 1
7 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต 2
8 โรงเรียนสาธิต 'พิบูลบำเพ็ญ' มหาวิทยาลัยบูรพา 1
9 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัย มหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) 1 1
10 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มอดินแดง) 1 1
11 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ศึกษาศาสตร์) 1 1
12 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2 2
13 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยพะเยา 2 2
14 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยสงขลานครินท์ 1
15 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสนศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา 2 3
16 โรงเรียนสาธิตอิสลามศึกษา 1
17 โรงเรียนสิรินธรราชวิทยาลัย 1 1
18 โรงเรียนสุรวิวัฒน์ 2 2
19 สำนักงานห้องเรียน วิศว์-วิทย์(โรงเรียนดรุณสิกขาลัย) 2 2
รวมทั้งหมด : 21